جام جم آنلاين: از اواسط آذرماه امسال پخش برنامه زنده ـ تركيبي صبحگاهي «سبد» (به ‌تهيه‌كنندگي محمد صوفي و منصور ضابطيان) از شبكه بازار آغاز شد.

اين برنامه هر هفته از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 تا 10 و 30 دقيقه به صورت زنده روي آنتن مي‌رود و ساعت 16 و 30 دقيقه عصر و 23 هر شب تكرار مي‌شود و روزهاي پنجشنبه هم گلچين برنامه‌اي را كه در طول هفته پخش شده، خواهيم ديد.

به منظور آشنايي بيشتر و معرفي محورهاي برنامه سبد، هفته گذشته در يكي از روزهاي پاياني دي ماه، به استوديوي پخش رفتم و با برخي از عوامل برنامه سبد همصحبت شدم.

اقتصاد با زبان ساده

محمد صوفي، تهيه‌كننده برنامه سبد مي‌گويد: بحث مخاطب‌شناسي در تهيه اين قبيل برنامه‌ها اهميتي ويژه دارد، زيرا شناسايي ذائقه و سليقه مخاطب و تلاش براي درگير كردن آنها در روند برنامه‌سازي و ايجاد حس اعتماد در مخاطبان در كنار فاكتورهايي همچون محتوا، جذابيت، تنوع و ارائه مولفه‌هاي زندگي سالم از مهم‌ترين ويژگي‌هاي هر برنامه‌اي است كه بويژه در برنامه‌هاي صبحگاهي (كه درآميخته با تلاش، پويايي و شادابي است) به چشم مي‌آيد.

مبناي برنامه‌هاي صبحگاهي رسانه ايجاد نشاط و شادابي در مخاطب است، اما لازم است اين شادي همراه با ارائه نكات آموزشي و كاربردي به صورت غيرمستقيم براي دستيابي به يك زندگي خوب و سالم نيز راهكار ارائه دهد.

صوفي در ادامه مي‌افزايد: در برنامه صبحگاهي سبد سعي مي‌كنيم به رويكردهاي اقتصادي جامعه نگاه جديدي داشته باشيم و با زباني ساده در فضايي شاد و تعاملي با كمك كارشناسان برنامه در مورد مسائل اقتصادي صحبت شود. در واقع خانواده‌ها به زبان ساده با مقوله‌هاي اقتصادي همچون سرمايه‌گذاري، خريد و فروش، صرفه‌جويي و راهكارهايي براي استفاده بهينه از امكانات موجود اقتصادي و اين‌كه چطور با مسائل و مشكلات اقتصادي مواجه شوند، گفت‌وگو كنيم. در ضمن از طريق برنامه سبد، خانواده‌هاي ايراني را با محصولات ايراني و شرايط اقتصادي كشور نيز آشنا مي‌كنيم.

وي تاكيد دارد طي همين مدت كوتاه كه از زمان پخش برنامه مي‌گذرد، روند برنامه رو به رشد است و شيب صعودي خوبي دارد، زيرا مخاطبان برنامه مشاركت خوبي با برنامه دارند و دغدغه‌هاي اقتصادي خود را در قالب سوال با برنامه در ميان مي‌گذارند كه اين موضوع به تيم برنامه‌ساز برنامه سبد كمك چشمگيري مي‌كند.

براي نمونه از زماني كه بحث اجناس دست دوم را در برنامه عنوان كرديم، از سراسر كشور خانواده‌ها تماس مي‌گيرند و كالاي خود را معرفي مي‌كنند تا در صورت نياز در اختيار مراكز عام‌المنفعه قرار گيرد. در اين مورد، برنامه سبد در حد توان يك برنامه تلويزيوني كار مي‌كند و اميدواريم در آينده دستگاه‌ها و نهادهاي ذي‌ربط با برنامه همكاري كنند.

برنامه سبد، شامل بخش‌هاي مختلفي است. براي نمونه در بخش كف بازار در مورد يكي از محصولات و كالاهايي كه خانواده‌ها خيلي با آن در ارتباط هستند، بحث و گفت‌وگو مي‌شود كه هفته گذشته در مورد سوسيس و كالباس، موافقان و مخالفان اين ماده غذايي نظرات خود را ابراز داشتند و از نظر اقتصادي درباره مزايا و مضرات آن صحبت شد. در بخش فرهنگ و هنر از منظر اقتصادي به حوزه سينما، تئاتر و كتاب نگاه مي‌شود.

تاريخچه بازار ايران، آشنايي با انواع بيمه، حقوق شهروندان به‌عنوان خريدار و فروشنده، كودك و اقتصاد، قرآن پژوهي در زمينه اقتصادي، اعتياد به خريد از جمله موارد ديگري است كه به‌عنوان اتفاقات اقتصادي روز كشور در برنامه سبد پرداخته مي‌شود.

براي مثال در زمينه مسائل ورزشي براساس شرايطي كه مناسب برنامه سبد باشد با كمك كارشناس ورزشي برنامه درباره المان‌ها و فاكتورهاي اقتصادي ـ ورزشي اطلاعاتي داده مي‌شود.

صوفي در پايان به اين نكته اشاره داشت كه هم‌اكنون ما در آغاز راه هستيم، ولي براي هر چه بهتر شدن و
به روز بودن برنامه، عوامل برنامه سبد مي‌كوشند كاري جديد و ديدني در قالب مجله‌اي تصويري از شبكه بازار روي آنتن برود.

به همين منظور همواره با كمك گروه برنامه‌ساز برنامه سبد تلاش مي‌كنيم به دور از مباحث پيچيده اقتصادي از لحاظ محتوايي برنامه حرفي براي گفتن داشته باشد.

اقتصاد و خانواده

منصور ضابطيان ديگر تهيه‌كننده برنامه سبد درخصوص ماهيت اين برنامه مي‌گويد: برنامه سبد تركيبي از اجراي زنده استوديويي، مستند، گزارش، كليپ و ميان برنامه‌هاي توليدي است. موضوع و محور اصلي اين برنامه مسائل اقتصادي است، در اين برنامه به مباحث اقتصادي خانواده از جنبه و دريچه‌اي متفاوت نگاه مي‌شود. مجموعه‌اي از اطلاعات در مورد خريد، پس‌انداز و مسائلي از اين دست در قالب برنامه‌اي اقتصادي به مردم ارائه مي‌شود، اما در برنامه سبد خبري از مباحث تخصصي و تحليل اقتصادي نيست، چون فضاي برنامه تجاري نيست، بلكه خانوادگي است و در آن،
در مورد راهكارهاي مناسب براي پايين‌ آوردن هزينه‌هاي زندگي با حضور كارشناسان مختلف اقتصادي بحث مي‌شود و چون برنامه داراي بخش‌هاي گوناگوني است، هر قشري با توجه به سليقه و نيازهاي خود مي‌تواند از اين برنامه اطلاعات اقتصادي كسب كند.

ضابطيان معتقد است هر كجا برنامه خوبي ساخته شود، مخاطب آن را مي‌بيند و اگر برنامه سبد از لحاظ ساختار و محتوا بتواند نيازها و سليقه مخاطب را تامين كند و ارتباط دوسويه‌اي بين برنامه و مخاطبان ايجاد شود، برنامه ديده مي‌شود، اما به گفته ضابطيان، ساخت برنامه خوب و باكيفيت، علاوه بر خلاقيت، ايده‌پردازي و تيم كاري كوشا، نياز به اعتبار مالي خوب هم دارد كه متاسفانه هم‌اكنون با مشكل مالي مواجه شده‌ايم و اميدوارم اين مشكل بزودي برطرف شود.

تربيت اقتصادي

مجري ـ كارشناس بخش كودك و اقتصاد برنامه سبد، الهه رضايي مجري كودك و نوجوان ديروز تلويزيون است. او در مورد بخش كودك و اقتصاد كه يكي از بخش‌هاي برنامه سبد در روزهاي چهارشنبه است، مي‌گويد: در اين برنامه با كمك كارشناسان در مورد تربيت اقتصادي صحبت مي‌كنيم و اين‌كه چگونه مي‌توان با بچه‌ها در زمينه اقتصادي وارد گفت‌وگو شد براي مثال، همين كه بچه‌ها مراقب وسايل شخصي خود هستند تا گم نشود به اقتصاد خانواده كمك مي‌كنند. بچه‌ها قرار است در آينده مهارت‌هاي اقتصادي كسب كنند و تفكر اقتصادي داشته باشند. پس لازم است بياموزند كه چگونه هزينه‌ها و درآمدهاي زندگي خود را تنظيم كنند.

در برنامه سبد، راهكارهاي آموزش اقتصادي را مطرح مي‌كنيم تا اعضاي خانواده از با هم بودن و در كنار هم بودن لذت ببرند. براي مثال اگر از سن پايين همراه با بازي كردن به بچه‌ها آموزش داده شود كه براي تهيه برخي از وسايل مورد نياز خود، پول پس‌انداز كنند و خانواده‌ها نيز در قبال كارهاي خوبي كه بچه‌ها انجام مي‌دهند، آنها را تشويق كنند و براي خريد وسيله مورد نياز آنها قدري كمكشان كنند، ديگر قدر امكاناتي را كه در اختيار آنها قرار مي‌گيرد بيشتر مي‌دانند.

در ضمن در بحث تربيتي، باج دادن با تشويق كردن فرق دارد. گاهي خانواده‌ها به ‌جاي فراهم كردن امكانات مناسب به فرزندان خود باج مي‌دهند. توجه به همين مسائل ريز و كوچك باعث مي‌شود بچه‌ها در آينده مسئوليت‌پذير بار بيايند.

سرمايه‌گذاري فرهنگي

احسان كرمي، مجري ثابت هر روز برنامه سبد كه شاهد اجراهاي متفاوتي در راديو و تلويزيون از او هستيم، اين بار مجري برنامه‌اي اقتصادي است.

احسان كرمي در اين مورد مي‌گويد: هرچند برنامه سبد ساختاري اقتصادي دارد، ولي چون برنامه‌اي صبحگاهي است، ريتم و ضرباهنگ برنامه تند است تا به مخاطبان برنامه نشاط و شادي نيز القا شود.

او معتقد است محتوا در نوع اجرای برنامه تاثير زيادي دارد و همين رويكرد اقتصادي برنامه سبب شده كه يك نوع سرمايه‌گذاري اقتصادي، اما از نوع فرهنگي داشته باشم، زيرا مقداري از وقت مطالعاتي خود را به مباحث اقتصادي معطوف كردم و بيشتر از گذشته به موضوعات اقتصادي توجه مي‌كنم.

هدفگذاري شبكه بازار

شبكه بازار به منظور ظرفيت‌سازي و تحول‌آفريني در فضاي اقتصادي كسب و كار، رونق بازار، ارتقاي كيفيت كالا و خدمات و فرهنگسازي در زمينه حمايت از مصرف‌كنندگان و توليد‌كنندگان داخلي راه‌اندازي شد.

بر همين اساس، مقابله با واردات كالاهاي خارجي، مبارزه با قاچاق كالا، معرفي كالاهاي برتر ايراني، معرفي و حمايت از صنايع كوچك، اصلاح الگوي مصرف و آموزش اقتصادي در سطوح متوسط و تخصصي از جمله اهداف شبكه بازار تعيين شده است.

دست‌اندركاران شبكه بازار مي‌كوشند با استفاده از ظرفيت شبكه بازار و همكاري توليدكنندگان داخلي، شبكه بازار محلي براي معرفي كالاهاي ايراني به مصرف‌كنندگان داخلي و شاهراهي تبليغاتي براي معرفي كالاها و خدمات ايراني در كشورهاي فارسي زبان باشد، زيرا اين شبكه به‌دنبال فضايي سالم براي عرضه كالاهاي ايراني و قابل رقابت با كالاهاي بي‌كيفيت و نامرغوب خارجي است.