771. آنچه در نشست با معاون صدا گذشت؛ آرزوی ماندن در رادیو ...
میگوید میخواهم آخرین خدمتم رادیو باشد؛ علاقهای که به رادیو دارم، من را به خود وابسته کرده است؛ یک وابستگی متعصبانه. میگوید این نظر شخصی خودم است و از سوی دیگر تغییر و تحول و جابهجایی در سازمان صداوسیما نداریم. اگر رییس سازمان صدا و سیما تشخیص دهد که بمانم برنامههای طولانی مدتی را برای رادیو پیشبینی کردهام.
این صوفی، معاون صداست که در بخشی از صحبتهایش میگوید، ستارهها در رادیو تکثیر شدهاند و هیچکدام برنامهشان کم نشده است؛ برنامهسازی و چهرهسازی جزو اصول ماست. علت کم اقبالی به «رادیو گفتوگو»، تخصصی کردن شبکههاست. مخاطب دو چیز را از ما (رادیو) بیشتر میخواهد، یکی موسیقی و دیگری طنز. تجزیهی شبکههای قدیمی رادیو آغاز تخصصی کردن شبکههاست. رادیو از هیچ عنصر دیگری غیر از ذوق تولیدکنندهاش بهره نمیبرد و اساسا واژهای به نام خط قرمز در رادیو نداریم.
معاون صداست که میگوید، چنین سیاستی نبوده است که گفته شود در رادیو راحتتر از تلویزیون برنامه بسازید. نمیتوان گفت در انتخابات فضای رادیو بازتر است. شبکههایی راهاندازی میکنیم که با کمترین نیرو، بیشترین بهرهوری را دنبال کنیم. معنای تعدد شبکهها احترام بیشتر به جامعه مخاطب است.
***
آنچه در زیر میخوانید مشروح کامل نشست ایسنا با محمد حسین صوفی، معاون رییس سازمان صداوسیما در امور صداست:
موفقیت رادیو فصلی در جذب مخاطب
معاون صدا از موفقیت رادیو فصلی در جذب مخاطب گفت و اظهار کرد: در ارتباط با رادیو فصلی دو موفقیت داشتیم؛ یکی افزایش مخاطب رادیو و دیگری افزایش رضایتمندی آن. معنای این دو یک نوع توجه به رادیو است. یا اینکه ما مخاطب خاموش داشتهایم و در حال حاضر به رادیو گرایش پیدا کردهاند خیلی پیامک داشتیم که گفته بودند ما شنونده رادیو نبودیم اما با راهاندازی رادیو فصلی، شنونده رادیو شدیم یا اینکه مدتها بود رادیو را ترک کرده بودند و اخیرا به آن پیوستند.
علت کم اقبالی به رادیو گفتوگو، تخصصی کردن شبکههاست
معاون صدا در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه به نظر میرسد اقبالی که به رادیو گفتوگو بود، نسبت به زمان راهاندازی کمتر شده است؟ پاسخ داد: این مساله چند دلیل دارد؛ یکی از دلایل سعی بر بهبود کیفیت بوده است. حال این بهبود کیفیت شناخت ذائقه مخاطب بوده است کاهش غلطها بوده است، سعی بر ارتقای کیفیت بوده است. علت دیگر تخصصی کردن شبکههاست؛ به عنوان مثال اگر کسی چند سال پیش مسافر تاکسی بوده باشد، میبینید که اکثر تاکسیها فرکانس خود را بر روی رادیو آوا تنظیم کردهاند؛ چرا؟ چون میخواهند موسیقی گوش کنند. تا زمانی که رادیو آوا نبود، موسیقی یک رادیوی دیگر را میشنیدند. یا اینکه با توجه به اینکه مسایل اقتصادی یک از مهمترین مسایل است گرایش به سمت رادیو اقتصاد زیاد شده است و یا با توجه به اینکه سلامتی مهمترین کالا برای انسانهاست، افزایش مخاطبان رادیو سلامتمان روزبه روز است؛ یعنی مخاطب به صورت بستهای، ساندویچی از پیامهای سلامتی را میتواند از این طریق دریافت کند.
تجزیه شبکههای قدیمی رادیو و آغاز تخصصی کردن شبکهها
صوفی در این نشست همچنین از تجربههای رادیو شهر و رادیو تجارت و تغییرات رادیو پیام که زمانی سردمدار بود، گفت.
او در پاسخ به اینکه آیا رادیوهای ناموفق به گونهای تبدیل به شبکههای جدید شدهاند؟ توضیح داد: رادیو پیام روزی که به راه افتاد دو هدف را دنبال میکرد؛ هدف، اعلام پیامهای ترافیکی در تهران و پخش موسیقی؛ اگر ما میخواستیم در محدودهی پیامهای ترافیکی باقی بمانیم، این رادیوی سراسری، تهرانی قلمداد میشد و فردی که در شهرهای دیگر زندگی میکرد برایش موضوعیتی نداشت. پس باید یا رادیو پیام را یک رادیوی استانی نگه میداشتیم و یا میبایست اگر میخواستیم آن را ملی کنیم، حرفهای ملی میزدیم. در این راستا ترافیک را از رادیو پیام گرفتیم و به رادیو تهران دادیم و قرار شد پیامهای متنوع علمی، آموزشی، فرهنگی، سیاسی و اعتقادی و ... را منتشر کند و در کنار آن هم موسیقی پخش کند. در این حال ما یک محدودیتهای خبری داشتیم که در فاصله 15 دقیقه، هم باید خبر، هم پیام و هم موسیقی منتشر میکردیم. در نتیجه آن کسی که در 15 دقیقه دنبال یکی از این سه مورد بود، دایما اذیت میشد. در این راستا موسیقیها را در یک جا تجمیع کردیم شد رادیو آوا، لیکن رادیو پیام همان موسیقی و خبر و پیامش را داشت.
رادیو ایران همچنان اول است
معاون صدا گفت: اگر قرار بود که افزایش مخاطبی صورت نگیرد، معنایش این میشد که آن دسته از مخاطبان علاقمند به موسیقی از رادیو پیام جدا و به سراغ رادیو آوا بروند. ولی ما میبینیم که با این اتفاقی که افتاد رادیو پیام مخاطب خودش را از دست نداد و کماکان با همان اندازه مخاطب پیش میرود. رادیو پیام در تهران از 10 سال پیش تا به حال بین دوم و سوم است، رادیو ایران همچنان اول است، رادیو جوان دوم است و رادیو پیام سوم است. در استانها رادیو پیام بین چهارم و پنجم میچرخد، رادیو پیام تا اواخر سال 1389 رشد 17 درصدی داشت، رادیو آوا فصل اول مخاطب دو درصدی داشت، اما اکنون به مخاطب 12 درصدی رسیده است و لیکن پیام کاهش پیدا نکرد.
انتخابات و اوج رادیو گفتوگو همزمان با آن
صوفی با بیان این مطلب که رادیو تجارت همان رادیو اقتصاد است و فقط تغییر اسم داده است، خاطرنشان کرد: رادیو گفتوگو یک سینوسی را طی کرد. زمانی که ایجاد شد مخاطب پایینی داشت. زمانی که شکل گرفت در اوج و بالا بود اما در یک مقطعی افتی در آن وارد شد و تقریبا این افت از سال 1387 شروع و تا اواخر سال 89 ادامه داشت. از سال 89 مجددا خوب شد و اوج مخاطبانش به روزهای اول رسیده است. تنوع در بحثها، تعداد بحثهای چالشی با حضور افرادی که به عنوان کارشناس و میهمان شرکت میکنند، افزایش پیدا کرد؛ به ویژه سال 91 سال پررونقی برای رادیو گفتوگو شده است. فکر میکنم از این روزها باید مجددا اوج رادیو گفتوگو را ببینیم چون به انتخابات نزدیک میشویم بحثهای جدی انتخابات را که در همه جا شاهدیم.
رادیو از هیچ عنصر دیگری غیر از ذوق تولیدکنندهاش بهره نمیبرد
معاون صدا در پاسخ به پرسشی دربارهی استراتژی جدید رادیو درخصوص خط قرمزها (به ویژه در رادیو جوان) و اینکه درصد بالایی از موضوعاتی که به راحتی در رادیو مطرح میشود، در تلویزیون مطرح نمیشود، گفت: در رادیو ایدهپردازی خیلی بالاست چون به لحاظ اجرای برنامه به گونهای هنرمندانه شما باید مطالب را منتشر و بیان کنید که مخاطب شما با خیالپردازی خود موضوع را به گونهای درک کند که مورد توقع و انتظار شما بوده است. بنابراین یک ذهن خلاق هنرمندانه و پویا میخواهد. در عین حال شرایط رادیو به گونهای است که از هیچ عنصر دیگری غیر از ذوق تولیدکنندهاش بهره نمیبرد. دیگر رسانهها از نور، تصویر، رنگ، گرافیک استفاده میکنند و این عوامل را به خدمت میگیرند تا بتوانند پیام را منتقل کنند. تمام افراد برنامه ساز رادیو انتشار هنرشان توسط گوینده صورت میگیرد، بنابراین گوینده است که میتواند با خیالپردازی و لحن و صوت خود این زیبایی را به برنامه بدهد تا جذابیت ایجاد کند.
وی افزود: در عین حال بچههای رادیو بر اساس تجربیاتی که از جامعه وجود دارد، برنامه میسازند. اینکه ایدهپردازی، ابداع، نوآوری و خلاقیت در بچههای رادیو زیاد است علتش این است که برنامهساز با هنر فردی خودش برنامه را جذاب میکند و به مخاطب ارائه میدهد و از هیچ عنصر کمکی دیگر مساعدت نمیگیرد.
اساسا واژهای به نام خط قرمز نداریم
صوفی با اعتقاد بر اینکه خیلی از خطوط قرمز را ما خودمان ساختهایم، تصریح کرد: اساسا واژهای به نام خط قرمز نداریم، واژگانی به اسم اصول و ضوابط و استانداردها داریم، همهی دنیا نیز یکسری خطوط و ضوابط دارند. من اتفاقا به مناسبتی مجبور شدم یک بار دیگر به اصول و راهنمای برنامهسازی برخی کشورها مراجعه کنم؛ مناسبت آن هم این است که دو کار ماندگار در رادیو انجام میدهیم؛ یکی تولید اطلس محتوایی برنامههای رادیوست که ماموریتی به شبکهها داده شده است تا بررسی کنیم روی چه موضوعاتی باید در طول روز و ماه و سال کار کنیم و از چه موضوعاتی غفلت شده که به آن نپرداختهایم؛ برای مثال چون سینما و تئاتر یک هنر لوکس است، خیلی مفصل روی آن کار میکنیم ولی از خیلی از هنرها غافل بودیم؛ مثلا کمتر درخصوص منبت، معرق و گلیمبافی به عنوان هنر کار میشود اینها چیزهایی است که از منظر یکی از رسانهها مغفول مانده باشد.
گفته نشده در رادیو راحتتر از تلویزیون برنامه بسازید
معاون صدا با بیان اینکه چنین سیاستی نبوده است که گفته شود راحتتر از تلویزیون برنامه بسازید، گفت: البته بخش زیادی از خط قرمزها، حصارهایی بود که بیخودی برنامهسازان برای خود ایجاد کرده بودند؛ یعنی برداشت ناصحیح از برخی از اصول، اسم خط قرمز را نباید خط قرمز گذاشت بلکه اصول و ضوابط باید گذاشت.
بیبیسی حتی درخصوص همسرگزینی کارمندانش اصول مشخص میکند
معاون صدا در بخش دیگری از این نشست به راهنمای برنامهسازی بیبیسی اشاره کرد و گفت: این کتاب راهنمای بیبیسی آخرین بار در 2008 منتشر شده است که ما هم چندین چاپ از آن داشتهایم.
صوفی به قانون و مقررات کارمندان بیبیسی اشاره کرد و گفت: بیبیسی حتی راجع به همسرگزینی کارمندانش اصول مشخص میکند. یعنی کسی که کارمند بیبیسی است خانوادهاش باید چنین مشخصاتی داشته باشد، تا زمانی که با بیبیسی قرارداد دارید در این گونه مجالس حق شرکت ندارید، یا تا زمانی که قرارداد دارید حق پوشیدن فلان لباسها را ندارید. در واقع این شبکه راجع به نوع پوشش، همسرگزینی و ... کارکنانش دخالت میکند. منتهی چون شفاف میگوید کسی مشکلی ندارد. ولی اگر ما چنانچه به کسی بگوییم که آقا چرا با کت و شلوار در محل حضور پیدا نمیکنی، طرف مقابل سریع جبهه میگیرد. در صورتی که در آن کتاب اگر مراجعه کنید راجع به پوشش لباس برای کارمندان قوانین و مقررات وجود دارد.
معاون صدا همچنین از انحصار برخی از آثار رادیوبی بیبیسی نیز گفت که پخش آن در اختیار ملکه است و گفت: در آنجا آنقدر کار پیچیده است که غیرمستقیم میگویند به عنوان مثال فلان برنامه غیرقابل پخش است مگر دستور ملکه را داشته باشد. شاید لازم باشد برای کار خودمان بخشی از این قواعد را ترجمه کنیم.
پیش از انتخابات هم مناظره وجود داشت
معاون صدا دربارهی فضای رادیو در انتخابات که آیا بازتر خواهد شد یا نه و اینکه در ارتباط با مناظرههای انتخاباتی، سازمان چه تصمیم گرفته است؟ توضیح داد و گفت: واقعا فضای باز وجود دارد اما در انتخابات کمیت برنامهها بیشتر میشود؛ شما اگر برنامههای «دیروز، امروز، فردا»، «راز»، یا «هفت»را ملاحظه کرده باشید، پیش از انتخابات هم این گونه مناظرهها وجود داشته است اما در ایام انتخابات حجم آن بیشتر میشود. طبیعی است در مقطع زمانی انواع سلایق و افراد و گروهها اظهار نظر کنند.
وی با بیان اینکه در ایام انتخابات برنامههای رادیو بیشتر خواهد شد، خاطرنشان کرد: ولی در ارتباط با اینکه در ایام انتخابات مناظرههای انتخاباتی داشته باشیم یا نه هنوز تصمیم گرفته نشده است. خوشبختانه رادیو در برگزاری مناظرهها تجربهی خوبی دارد. در این عرصه هم برنامهسازان مجربی داریم و هم کارشناسان مطمئن؛ بنابراین اساس کار رادیو بر مناظره است و استقبال کردهایم و استقبال میکنیم. اما هنوز در ارتباط با مناظرههای انتخاباتی سازمان تصمیم نگرفته است.
***
افتتاح شبکههای جدید و تغییرات و راهاندازی شبکههای در حال پخش از جمله مباحث دیگری بود که معاون صدا به آنها پرداخت.
من خودم هم خبر افتتاح رادیو کتاب را شنیدم!
صوفی در این بخش از گفتوگو دربارهی افتتاح رادیو کتاب که بدون حضور وی بوده است، توضیح داد و گفت: آنها به خاطر علاقهای که به کتاب داشتند بدون هماهنگی با ما اعلام کرده بودند که رادیو کتاب راهاندازی میشود. زمانی بود که خود من تهران نبودم. چون رسم ما این است که رادیو را با حضور مقامات سازمان و در محل سازمان افتتاح کنیم. من خودم هم خبر آن را شنیدم.
مذاکره باقوه قضاییه برای راهاندازی رادیو میزان یا عدالت
معاون صدا در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا راهاندازی رادیو کتاب مشارکتی بوده یا تصمیم خود سازمان صداوسیما است؟ توضیح داد: در ارتباط با افتتاح رادیو کتاب نیز از مشارکت فکری استفاده کردیم، اما آن را مستقیما خود سازمان راهاندازی میکند؛ به عنوان مثال رادیو بورس میتواند جزو شبکههایی باشد که متقاضی بیرونی دارند، قوه قضاییه یک مذاکرهای با ما داشتند، برای راهاندازی رادیو میزان یا عدالت که ما هم استقبال کردیم اما جابهجایی که در معاونت قوه قضاییه ایجاد شد یک توقفی داشتیم و تا معاون جدید مستقر شود مذاکرات جدید را انجام میدهیم.
میگویم تمام رادیوها به فعالیت خودشان ادامه میدهند
صوفی در پاسخ به اینکه آیا رادیوها تغییر میکنند؟ گفت: میگویم تمام رادیوها به فعالیت خودشان ادامه میدهند. اما من اعلام کرده بودم تا سال 1400، 50 شبکه رادیویی خواهیم داشت و ترجیحا این شبکهها، شبکههای تخصصی خواهند بود و گرایش ما به راهاندازی رادیوهای تخصصی است.
او گفت: راهاندازی رادیوها هم چند دسته است؛ یک دسته رادیوهایی هستند که بر اساس مطالعه و بررسی، توسط خود سازمان سرمایهگذاری و راهاندازی میشوند. دستهی دیگر رادیوهایی هستند که متقاضی بیرونی دارند که نهادهای مختلف علاقهمندند شرکت کنند و مشارکتی است که بعضا همکاری آنها ممکن است در حد تجهیزات مالی باشد.
با کمترین نیرو بیشترین بهرهوری را دنبال کنیم
معاون صدا با اعلام اینکه تا آخر امسال شبکههای کودک، لبخند، کتاب و خانواده راهاندازی میشوند، در پاسخ به اینکه آیا به لحاظ نیرو و تخصص این امکان وجود دارد که تا سال 1400، تعداد شبکههای رادیویی به عدد 50 برسد؟ گفت: شبکههایی راهاندازی میکنیم که با کمترین نیرو بیشترین بهرهوری را دنبال کنیم.
معنای تعدد شبکهها احترام بیشتر به جامعه مخاطب است
وی در پاسخ به این پرسش که آیا تعدد شبکههای رادیو و تلویزیونی باعث سردرگمی مخاطب نمیشود؟ توضیح داد: نظرسنجیهای ما بیانگر این است که شبکههای جدید از جمله پویا و نمایش مورد توجه واقع شدهاند. تعدد شبکهها قدرت انتخاب بیشتری به مخاطب میدهد. معنای تعدد شبکهها احترام بیشتر به جامعهی مخاطب است، معنایش این است که شما برای وقت مخاطب ارزش قائلید و متناسب با سلیقهای که خودش میخواهد، برنامهها را انتخاب میکنید. پس نظرسنجیها بیانگر این است که تعدد شبکههای تلویزیونی رضایتمندی بیشتر مخاطب است.
راهاندازی IP media امکان بزرگی است
معاون صدا همچنین به اقدام صداوسیما درخصوص راهاندازی Iptv و IP media اشاره کرد و گفت: راهاندازی iptv و دیگری IP media امکان بزرگی است. در حوزه رادیو هم همینطور؛ شبکههایی که راهاندازی میکنیم دیگر مثل شبکههای نسل قدیم نیست که احتیاج به تعداد نیروی بیشتری باشد. با کمترین نیرو بیشتری بهرهوری را دنبال میکنیم.
صوفی خاطرنشان کرد: اگر تولید یک برنامه در شبکهی نسل قدیم با جدید را مقایسه کنیم، حداکثر به یک سوم نیروهایی که در شبکههای نسل قدیم بودند، در شبکههای نسل جدید نیاز است؛ یعنی اینکه نیروهای شبکههای نسل جدید میتوانند همزمان تهیهکننده، سردبیر، برخی اوقات گوینده و صدابردار باشند؛ برای مثال شما در برخی از اخبار نمایشگاههای خارجی داشتید که کل کارهای آن را یک نفر بر عهده داشت. خود این باعث میشود سرعت افزایش پیدا کند. چون دنیا دنیای سرعت و دیجیتال است؛ بنابراین با کمترین نیرو باید بیشترین بهرهوری را داشته باشید.
در شبکههای جدید نیروهایی آموزش میدهیم که همه کاره هستند
معاون صدا با بیان اینکه در شبکههای جدید نیروهایی که آموزش میدهیم همه کاره هستند، گفت: اگر شنیده باشید آیتمسازی در رادیو روز به روز توسعه پیدا میکند؛ البته به شرط رعایت اصول فنی و حرفهیی. دیگر ضرورتی ندارد از استودیوهای قدیمی و گذشته استفاده کنیم؛ به عنوان مثال آیتمساز میتواند در داخل منزل خودش برنامه بسازد لذا نگاه شما به برنامهسازی رادیو مثل 20 سال پیش نیست؛ الان با کمترین تجهیزات و کمترین نیرو میشود برنامهسازی رادیویی انجام داد.
احترام به قومیتها جزو استراتژیهای جدی ماست
معاون صدا دربارهی علت اینکه سالها پیش پخش برخی سخنرانیها در رادیو معارف، اعتراضاتی را به دنبال داشت و اینکه در رادیو تا چه میزان بر پخش سخنرانیها و در کل برنامهها نظارت میشود؟ توضیح داد: اساسا یکی از بندهای افق رسانه به همین موضوع میپردازد و سیاستها، اصول، خط مشی، استراتژی، حتی برخی اوقات تاکتیکهای برنامهسازی ما را مشخص کرده است، احترام به قومیتها برای افزایش وحدت ملی، جزو استراتژیهای جدی ماست. بر این اساس چه برنامههایی که زنده پخش میشوند و چه برنامههایی که تولیدی است، تماما باید این اصول را رعایت کنند. به قومیت نباید توهین شود. تضعیف قومیت و تخریب آنها نباید صورت بگیرد. اینها مغایر اصول و سیاستهاست و به وحدت ملی لطمه میزند. امنیت ملی را مخدوش میکند؛ بنابراین اینها اجازهی پخش ندارند.
او با بیان اینکه همکاران ما در بخش نظارت دقت میکنند تا مشکلی در سخنرانیها و برنامهها پیش نیاید، خاطرنشان کرد: اگر روند را بررسی کنید میبینید که چنین چیزی کمتر در رادیو وجود دارد.
و اما نرخ حقالزحمهای که به بچههای رادیو داده میشود
معاون صدا در این نشست همچنین با این پرسش مواجه شد که در این سالها متاسفانه نرخ حقالزحمهای که به بچههای رادیو داده میشود بسیار کم است. کسی که نمایشنامهی رادیویی مینویسد در مقایسه با رقمی که به نویسندهی تلویزیون، با همان خلاقیت و دیالوگنویسی داده میشود، کاملا متفاوت است.
صوفی در پاسخ به اینکه آیا در نرخ حقالزحمهای که به بچههای رادیو داده میشود، تغییری صورت گرفته است یا میگیرد؟ توضیح داد: تفاوت حقالزحمه رادیو با تلویزیون زیاد است؛ البته متن نویسی برای تلویزیون سختتر است. باید خیلی عوامل را به خدمت گرفت تا یک برنامهی تلویزیونی تولید شود.
صوفی با بیان اینکه هنوز بین دستمزدها در تلویزیون و رادیو تفاوت وجود دارد اما نسبت به سه، چهار سال گذشته به ویژه در بخش نویسندگی در نرخ حقالزحمه وضعیت بهتر شده است، خاطرنشان کرد: دو موضوع قابل ملاحظه است؛ یک موضوع تفاوت نرخها در کل دنیاست؛ یعنی متاسفانه چنین چیزی خاص رادیو و تلویزیون ما نیست. بچههای رسانهیی در ایتالیا هم میگویند بین حقالزحمه رادیو و تلویزیون تفاوت زیاد وجود دارد و دوم اینکه در سه، چهار سال اخیر سعی کردیم تکانهای انجام دهیم. تفاوت دیگری که وجود دارد این است که پرداختها در رادیو استمرار دارد اما در جای دیگر این استمرار وجود ندارد. یعنی اگر شما با یک برنامهساز رادیویی صحبت میکنید میگوید بله حقالزحمه من کم است ولی استمرار دارد و اما آن حقالزحمه در تلویزیون زیاد است لیکن دایمی نیست.
رسانهها با رقابت زندهاند
معاون صدا در پاسخ به اینکه شبکههای تلویزیونی به نظر میرسد با یک فشار رقابتی که از آن طرف اعمال میشود (شبکه های ماهوارهیی) برنامه تولید میکنند، آیا در رادیو نیز عامل تحرک در خارج از کشور و رقابتی وجود دارد یا نه؟ پاسخ داد: بالاخره رسانهها با رقابت زندهاند رقابت باعث پویایی و تحرک میشود. حال یا رقابت داخلی یا خارجی. البته رادیوهای اجتماعی تهدیدی برای ما نیستند و رادیوهای اجتماعی در دنیا هیچ توجیهی ندارند که با کشور ما در این زمینه رقابت کنند و بیشتر رادیوهای سیاسی هستند ولیکن ما همیشه سعی کردیم بر اساس نیازسنجیهایی که صورت میگیرد و تشخیصی که از ذایقه مخاطب داریم، برنامههایمان را منعطف کنیم.
مخاطب، موسیقی و طنز میخواهد
صوفی همچنین به ذائقه مخاطب در رادیو اشاره کرد و گفت: مخاطب دو چیز را از ما بیشتر میخواهد؛ یکی موسیقی و یکی طنز. برای موسیقی ما رادیو آوا را راهاندازی کردیم و سعی کردیم موسیقی شبکهها را هم یک مهندسی کنیم که در همه شبکهها موسیقی داشته باشیم. الان همه شبکهها یکی دو باکس برنامه طنز دارند. رادیو لبخند را هم در این راستا راهاندازی میکنیم.
وی بابیان اینکه رادیو لبخند دو کارکرد اساسی دارد، گفت: یک بخش برنامههای فکاهه، طنز و شادیبخش و دومین کارکرد بحث و بررسی پیرامون جایگاه طنز و فکاهه و لبخند در فعالیتهای فرهنگی و هنری است. بر این اساس اطلاعات طنزپردازان را جمعآوری میکنیم. طنزنویسان را جمع میکنیم. جلسات متعددی با کسانی که در عرضه طنز کار کردهاند داشتهایم. در طول این سالهایی که رادیو ایجاد شده است برنامههای طنزی تولید شده است که اگر تاریخ مصرف آن نگذشته باشد، دوباره از رادیو لبخند پخش میشود.
ستارهها در رادیو تکثیر شدهاند
معاون صدا در پاسخ به این پرسش که رادیو در سالهای گذشته توانسته ستارهسازی کند و به تلویزیون مجری معرفی کند، ولی به نظر میرسد این اتفاق متوقف شده و رادیو حتی نتوانسته آن آدمهایی که داشته است را حفظ کند؟ گفت: اساسا زمانه تغییر کرده است؛ یک زمانی بود تعداد شبکهها محدود بود آدمهای محدود در برنامههای محدود تک بودند و خیلی زود مشهور میشدند. لیکن الان تعداد شبکهها افزایش پیدا کرده است، ساعات پخش شبکهها زیاد شده است. این افراد در شبکهها پراکنده هستند و برنامهها متعدد شده است.
او گفت: فاطمه صداقتی، مریم نشیبی و مهران دوستی وجود دارند ولی اگر شما به عقب برگردید میبینید ما شش، هفت شبکه بیشتر نداشتیم. اکنون 22 شبکه داریم؛ لذا من خودم فرصت نمیکنم در طول روز یک دور همهی شبکهها را رصد کنم. هیچ کدام برنامهشان کم نشده بلکه اضافه هم شده است. حضورشان پررنگ است اما چون شبکهها زیاد شدهاند خیلی دیده نمیشوند؛ بنابراین این گونه میشود گفت که ستارهها تکثیر شدهاند. از طرفی چون تعداد برنامهها زیاد و شبکهها نیز افزایش پیدا کردهاند خودشان ترجیح میدهند باقی بمانند و جای دیگر نروند.
ستارهسازی بیشتر متوجه تلویزیون است
از معاون صدا پرسیده شد انگار سیاست در تلویزیون این است که مرز اشتغال نگه داشته شود و کسی بیش از حد آن چیزی که لازم است معرفی و برند نشود و از جای دیگر برنامه را از مجری میگیرند که اگر بیشتر از این ترویج شود اشکال پیش میآید. در حالی که در کل دنیا اصرار دارند که برندسازی کنند؛ یعنی به عنوان مثال زمانی که یک خبرنگار خبره میشود، علاوه بر اینکه رسانه از خبرش سود میبرد، هر برنامهای را نیز به او واگذار کنند برنامه به اوج میرسد.
صوفی این مطلب را به نوع برنامهها ارتباط داد و گفت: شما حوزهی خبر را نگاه کنید؛ کماکان آقای حیاتی چندین سال است خبر میگویند. میخواهم بگویم اینگونه نیست که گفته شود یک سقفی برای آدمها داریم که بیش از آن دیگر نمیرسد، این بستگی به برنامه دارد. مثلا یک برنامهای به نام «کولهپشتی» در تلویزیون داریم که با اجرای یک مجری اجرا و تمام میشود. اما در جای دیگر برنامهای 50 سال، 60 سال است که نمود دارد، مثل برنامه لری کینگ که از زمانی که وارد آن شده است همین طور ادامه دارد.
«نود» در تلویزیون استثناء است
او در ادامه در پاسخ به پرسشی دربارهی لزوم توجه به مجریانی که برند یک برنامه محسوب میشوند و حفظ آنها برای بقای برنامه، گفت: ما اینگونه برنامهها را نداریم که مثلا بگوییم از 10 سال پیش پخش آن شروع شده و تا 10 سال آینده هم ادامه دارد. البته برنامه «90» را میتوان یک استثناء دانست و فردوسیپور بالاخره در اوج است، ولی اگر یک روزی تصمیم گرفته شود «90» نباشد ایشان هم نخواهد بود؛ یعنی برنامه تمام شود، فردوسیپور هم نیست.
*** نیروی انسانی سرمایه رسانه است
صوفی با اعتقاد بر اینکه اساسا نگاه ما به نیروی انسانی در رادیو، به عنوان سرمایه است، افزود: من برای ملاقات با پیشکسوتان، عناصر معروف و چهرههای رادیو، هیچ محدودیت وقتی ندارم هر وقت آمدند میتوانند وارد اتاق من شوند. در رسانهها انسانها تعیینکننده هستند و انسانها سرمایه هستند. حال اینها در کثرت مدیریت تجلی پیدا میکنند و یا کثرت برنامهسازی. همین طور در ایسنا اینترنت شما تعیین کننده نیست نیروی انسانی است که تعیین کننده است.
*** برنامهسازی و چهرهسازی جزو اصول ماست
او به مراسم تجلیل از پیشکسوتان و برنامهسازان اشاره کرد و گفت: علت اینکه در این چهار، پنج سال به طور متوسط هفت ماه یک بار به هر بهانهای از یک گروهی تجلیل داشتیم، این است که برنامهسازی و چهرهسازی جزو اصول ماست. در جشنوارهی زیباکنار با اینکه نامی از مریم نشیبی نبود اما با استفاده از اختیارات خودم از او تقدیر کردم که برند جشنواره ما هم شد. پس در رادیو نیروی انسانی و سرمایه انسانی مهم است و میشود گفت خودم را مانند پدر برنامهسازان میدانم. باید خیلی مراقبت کرد که فریبها و طعمههایی که بر سر راه آنها است، حوادثی که ممکن اتفاق بیفتد، منجر به این نشود که آنها را از دست دهیم. ساختن یک تهیهکننده خیلی زحمت دارد.
*** راهاندازی اتاق فکر برای برنامههای طنز
صوفی در بخش دیگری از گفتوگوی خود از راهاندازی اتاق فکر برای برنامهها خبر داد و گفت: برای اینکه برنامههایمان غنی شوند، اتاق فکرهایی را راهاندازی کردیم؛ مثلا به خاطر اینکه برنامههای سبک زندگی را تولید کنیم، یک شورایی را برای برنامههای سبک زندگی ایجاد کردهایم. طنز، مسابقه و سرگرمی نیز از جمله برنامههایی است که اتاق فکر برای آنها راهاندازی کردهایم.
*** میخواهم آخرین خدمتم به رادیو باشد
صوفی در پایان گفتوگوی خود در پاسخ به اینکه آیا در معاونت صدا میماند یا نه؟ پاسخ داد: میخواهم آخرین خدمتم رادیو باشد چون علاقهای که به رادیو دارم، من را به خود وابسته کرده است، یک وابستگی متعصبانه؛ بنابراین این نظر شخصی خودم است و از سوی دیگر تغییر و تحول و جابهجایی در سازمان صداوسیما نداریم. بخشهایی هم که گفته شده بود قرار است بروم، در حال حاضر با علاقه و جدیت کار خودشان را انجام میدهند و اگر رییس سازمان صداوسیما تشخیص دهد که بمانم برنامههای طولانی مدتی را برای رادیو پیشبینی کردهام.
