749. گرمشدن نيمروز تهران با آهنگهاي درخواستي
هر وسيله ارتباطي از زبان گرفته تا ايما و اشاره بيانگر بخشي از نيازهاي آدمي است. موسيقي نيز مانند گفتار كاركردهاي متفاوتي دارد و نقش بيبديل آن را در رساندن پيام بويژه در راديو نميتوان ناديده گرفت.
برنامه راديويي «آواي نيمروز» شبكه راديويي تهران نيز از برنامههايي است كه با پخش آهنگهاي درخواستي شنوندگان، هر روز بجز جمعهها از ساعت 12 و 30 دقيقه به مدت يك ساعت همراه شنوندگان اين شبكه است.
براي همراهي و تهيه گزارش به ميدان ارگ راديو تهران رفتم تا با عوامل برنامهساز آن آشنا شوم و با آنها گفتوگو كنم. بهانه كليشهاي و تكراري ترافيك باعث شد 15 دقيقه از پخش برنامه را از دست بدهم، اما با واردشدن به استوديوي پخش، آن تنش و استرس به آرامش بدل شد.
رضا قرباني، تهيهكننده برنامه چنين توضيح ميدهد: برنامه آواي نيمروز كاري از گروه صبحگاهي راديو تهران است كه با محوريت پخش موسيقي و آهنگهاي درخواستي شنوندگان پخش ميشود. اين برنامه به مناسبتهاي مختلف و در آستانه فرا رسيدن ماههاي مختلف همچون ماه محرم، ماه رمضان يا ايام عيد و... با حال و هواي اين روزها و ماهها روي آنتن ميرود. در ايام محرم برنامه با محوريت ترويج فرهنگ عاشورايي و تبيين فلسفه نهضت حسيني(ع) و قيام حضرت سيدالشهدا(ع) پخش شد و شنوندگان نيز شنونده مداحي و مرثيهسرايي و گلچيني از آهنگهاي ماه محرم با مداحان برتر بودند.
وي درباره برنامهريزي آواي نيمروز ميگويد: با توجه به فرارسيدن ايام يومالله و عيد باستاني، بيشتر آهنگها و موسيقيها با حال و هواي اين دوران پخش ميشود و برترين موسيقيها با هدف القاي درك و تامل بيشتر در اين ايام روي آنتن ميرود تا شنوندگان همذاتپنداري بيشتري با دلاورمردان و پيروزي آنها داشته باشند. من معتقدم با توجه به اين كه برنامه از دو جزء موسيقي و مخاطب تشكيل شده، اين برنامه برآيند سليقههاي مختلف مخاطبان است و بايد اين سليقهها را در نظر گرفت، چون مخاطب جزئي از اين برنامه است.
اين تهيهكننده در پاسخ به پرسش دلايل ماندگاري آهنگهاي مختلف ميگويد: ماندگاري يك اثر هنري به خيلي از موضوعات مانند خود اثر و شرايط اجتماعي و نوع تاويل و تفسيرهايي كه از آن اثر هنري ميشود، بستگي دارد. با توجه به حضور گسترده رسانههاي رقيب، طبيعي است آثار خنثي و معمولي نزد مخاطب جايگاهي نخواهند داشت. مخاطب امروز براي اين كه پيام را دريافت كند آهنگ يا موسيقي گوش نميدهد، بلكه آن جذابيت و ارتباط دوسويهاي است كه بين اثر و شنونده برقرار ميشود. البته انتقال مفاهيم و مضامين نهتنها در لايههاي زيرين يك اثر نهفته، بلكه در تار و پود موسيقي تنيده شده است كه به زبانهاي مختلف بيان ميشود.
موسيقي هميشه شنونده خاص خود را دارد
قرباني در پاسخ به پرسش ميزان شناخت و آگاهي از آثار موسيقي ميافزايد: موسيقي از نظر محتوايي به گونهاي است كه هميشه شنونده خاص خود را دارد و استفاده از آن در برنامههاي راديويي بويژه اختصاص يك ساعت مشخص براي پخش آهنگها و موسيقيها باعث جذب مخاطب ميشود. برنامهسازان راديو بايد با شناخت و اشراف كامل به محتوا و مضامين آثار، از موسيقي در برنامههايشان استفاده كنند. حال اين هنر برنامهساز راديوست كه با استفاده از آهنگ و موسيقي افكار، انديشهها و ايدههاي مورد نظر و هدفمند را در قالب انتخاب نوع موسيقي به شنونده القا كند.
برنامه با پخش آهنگهاي شاد و تماسهاي شنوندگان حال و هوايي متمايز از ساير برنامهها دارد. بخشي از برنامه به آهنگهاي مختلف، خواندن پيامكهاي درخواستي مخاطبان و ارتباطات تلفني درخصوص پخش موسيقي درخواستي اختصاص يافته است، اما به دليل درخواستهاي بيشمار مخاطبان، رسيدگي و پخش همه آهنگها و موسيقيها امكانپذير نيست.
«موسيقي نقش اساسي در جذب مخاطب ايفا ميكند و يكي از عوامل مهم و تاثيرگذار برمخاطب راديوست» اينها سخناني است كه مهدي فرهمند، دستيار تهيه برنامه ميگويد و ادامه ميدهد: عوامل شناخت و بهكارگيري صحيح موسيقي نقش مهمي در برنامهسازي راديو دارد، چون بيشتر مخاطبان به آثار هنري بويژه موسيقي و آهنگ علاقهاي خاص دارند.
جزء جدا نشدني راديو
وي درباره اهداف توليد اين برنامه با محوريت پخش موسيقيهاي درخواستي ميگويد: با توجه به اين كه موسيقي احساس مخاطب را هدف قرار ميدهد و نميتوان آن را چاشني يك برنامه راديويي دانست، بويژه در اين برنامه كه خود بخش مهمي از محتواي اصلي را تشكيل ميدهد، مخاطبان نقش بسزايي دارند كه هدف ما جلب رضايت آنهاست. از ديگر اهداف برنامه ايجاد سرگرمي، پركردن اوقات فراغت، ايجاد شادماني، نشاط و ايجاد حس همبستگي و وحدتگرايي است.
فرزين رنجبر كه اجراي برنامه آواي نيمروز را به عهده دارد، در خاتمه با اشاره به اين كه موسيقي جزء جدانشدني از رسانهاي چون راديوست، ميگويد: برخي بر اين اعتقادند موسيقي بيشتر به عنوان ابزاري براي پركردن برنامههاي راديوست، در صورتي كه موسيقي از رسانهاي چون راديو جذابيت و هدف از استفاده موسيقي سرگرمي و شاد كردن شنوندگان است و مخاطب با انتخاب نوع موسيقي تلاش ميكند راهي براي آرامش و تزكيه نفس خود بيابد. هر چه سهم موسيقي در برنامههاي راديو بيشتر باشد توجه و رغبت مردم به شنيدن آن برنامه بيشتر خواهد شد.
مجري برنامه آواي نيمروز درباره استقبال شنوندگان از برخي آهنگها و موسيقيها ميگويد: برخي درخواستها در خصوص پخش موسيقي يا آهنگي خاص اجرا شدني نيست، چرا كه برنامهسازان حق استفاده از موسيقيهاي بدون مجوز را ندارند. ما با درنظر گرفتن تعداد تماسهاي دريافتي، پيامكها، ميزان محبوبيت موسيقي، محتوا و مضمون آهنگ، قطعه موسيقي درخواستي را براي پخش انتخاب ميكنيم.
رنجبر با انتقاد از اين كه برنامهسازان در انتخاب موسيقي بايد به سليقه مخاطبان توجه داشته باشند، ميگويد: برنامهسازان راديو نبايد فقط به سليقه خود اهميت بدهند، بلكه بايد به سليقههاي قشرهاي مختلف، شرايط زماني و مكاني و ويژگيهاي مخاطبان از نظر جنس، سن، سواد و... توجه كنند، چرا كه داشتن آگاهي از علايق و سليقه مخاطبان بسيار ضروري است. با توجه به موقعيت جغرافيايي، ما از موسيقيهاي سنتي و محلي متنوع و گوناگوني برخورداريم كه نشاندهنده آداب، رسوم، فرهنگها و قوميتهاي مختلف است. موسيقي بيانگر همه حالات روحي، احساسي و عاطفي يك ملت و جلوهاي از آداب، رسوم و تمدن فرهنگي ملتهاست.
وي ادامه ميدهد: اگر بجز پخش آهنگ و موسيقي در اين برنامه به معرفي خوانندهها و تا حدودي آهنگسازان و زندگينامه آنها پرداخته و جديدترين آلبومها و برترين اثري كه توسط اين هنرمندان خلق شده ارائه شود، شنوندگان اطلاعات بيشتري به دست خواهند آورد.
