شبکه های رسانه ملی

به گزارش خبرگزاری فارس شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما تحلیل روندی برنامه های کودک در 6 ماهه اول سال 91 را که پیش از این به صدا و سیما ارسال نموده است را منتشر نمود. شاخص­ های مورد استفاده در این گزارش برگرفته از دفترچه سیاست­ها و ضوابط ناظر بر تولید، تأمین و پخش برنامه ­های سیما در خصوص برنامه­ های کودک است که شامل: موسیقی نامناسب- رقص و حرکات موزون- ناسزا و بددهانی- ترویج اخلاق و رفتارهای زشت و عدم احترام به بزرگترها و والدین می­شود.

در گزارش حاضر در وهله اول روند میزان تقید به ضوابط و سیاست­های تولید برنامه­ های کودک در شش‌ماهه نخست سال مورد ارزیابی قرار گرفته است و سپس تعداد تخلفات مربوط به شاخص­ها با یکدیگر مقایسه شده­اند. خلاصه نتایج گزارش به شرح زیر است:

موسیقی و رقص:

رقص و حرکات و موزون و به تبع آن موسیقی ­های دارای غنا بیشترین حجم تخلفات در برنامه­ های کودک را تشکیل می­دهد. لازم است ذکر شود در شش ­ماهه نخست سال 91 تنها در ماه مبارک رمضان این روند تا حدودی کاهش یافته است و در سایر ماه­ ها حجم این تخلفات چشمگیر بوده­است. به نظر می­رسد الگوبرداری از برنامه ­های کودک شبکه­ های ماهواره­ای موجب تبدیل شدن برنامه­ های کودک به برنامه­ هایی کاملاً «موزیکال» و سرشار از انواع موسیقی­ های دارای غنا شده ­است.

ناسزا و بددهانی:

روند مشاهده شده در شش­ ماهه گذشته تخلفات متعددی در این حوزه را نشان می­دهد. نظارت بیشتر بر برنامه ­های کودک تأمینی به خصوص در هنگام دوبله را متذکر می­سازد. از طرف دیگر لازم است اشاره شود تخلفات ناظر بر «ناسزا و بددهانی» در برنامه «رنگین­ کمان» شبکه تهران تعداد بسیار بالایی است.

عدم احترام به والدین و بزرگترها:

احترام به بزرگترها و والدین در بیشتر برنامه­ های کودک تولیدی مورد توجه قرار گرفته است و از معدود تخلفاتی است که می­توان گفت در بیشتر برنامه­ ها نمود چندانی ندارد. با این حال برنامه«مثبت من» در رده سنی نوجوانان و همچنین برنامه «رنگین­ کمان» که مختص خردسالان از شبکه تهران پخش می­ شود از این نظر در وضعیت نامطلوبی قرار دارند.

ترویج اخلاق و رفتار زشت:

بیشتر تخلفات ناظر بر ترویج اخلاق و رفتارهای زشت وناپسند (حسد، دروغگویی، تمسخرو..)در برنامه­ های «ماجراهای ملt>­ مل» و «رنگین­ کمان» مشاهده شده­ است. در کل تقید برنامه­ های کودک به این ضوابط مناسب بوده­ است.

روند شش ­ماهه برنامه ­های کودک نشان می­ دهد که از مجموع برنامه­ های پخش شده تنها برنامه «اتل­ متل تماشا» توانسته است با حفظ جذابیت و آموزندگی خود از تخلفات هنجاری به دور باشد.

سایر برنامه­ های مورد بررسی یا از سطح محتوایی قابل­ قبولی برخوردار نبودند و یا اینکه با ارائه­ ی محتوایی به نسبت مناسب برای حفظ جذابیت خود از موسیقی، رقص و در مرتبه بعد ناسزا و بددهانی استفاده کرده ­اند. البته باید اذعان داشت اغلب برنامه­ های حال حاضر کودک توانسته­ اند تا حدودی از نظر محتوایی برنامه­ هایی آموزنده و حاوی نکات آموزشی و تربیتی برای کودکان و خردسالان باشند اما وجه دیگر این برنامه­ ها که جنبه سرگرم ­کنندگی و جذابیت برنامه ­ها است در برنامه­ های کودک با مشکل مواجه است و جذابیت برنامه ­ها هم­راستا با استفاده از موسیقی­ های دارای غنا، رقص و حرکات موزون قرار می­گیرد. به عبارت دیگر اغلب برنامه­ ها نمی­توانند محتوایی آموزنده و مناسب و در عین حال سرگرم­ کننده بدون آنکه بخواهند از چارچوب ضوابط و سیاست­های تولید و پخش برنامه­ ها تخطی کنند، به مخاطب کودک ارائه دهند.

نتیجه اصلی بررسی صورت ­گرفته از عملکرد شش­ ماهه برنامه­ های کودک این نکته است که مسئولان و سیاست­گذاران حوزه کودک و نوجوان رسانه ملی پس از گذشت سالها هنوز نتوانسته­ اند به تعریف مشخصی از یک برنامه کودک آموزنده و مفید و در عین حال جذاب و سرگرم­ کننده با رعایت هنجارها و ضوابط دست پیدا کنند.