شبکه های رسانه ملی

خبرگزاری فارس- سید رضا صائمی: برای اهالی رسانه تولد هر رسانه‌ای خبری مبارک محسوب می‌شود و قرار هم نیست هیچ رسانه جدیدی جایگزین رسانه قدیم شود. این واقعیت را نظریه‌های ارتباطات اثبات کرده است. شبکه تلویزیونی «نسیم» با محوریت طنز راه اندازی می‌شود. ظاهرا «نسیم» برگرفته از چهار کلمه با مفهوم طنز نظیر نشاط و سرگرمی است. طنز فارغ از اینک یک ژانر پر طرفدار از حیث برنامه‌سازی و مخاطب‌شناسی است یک ضرورت اجتماعی برای جامعه‌ای است که نشاط و شادی در آن کمرنگ شده و حتی فراتر از آن شاد بودن را بلد نیست. شبکه نسیم می‌تواند روزنه‌ای مجازی به دنیای شادمانی باشد که کارکردهای روانشناختی فراتر از کارآمدی رسانه ای داشته باشد. شاد زیستن نه یک عادت است و نه یک تجربه فطری، شادی را باید آموخت و مهارت‌های شاد زیستن را یاد گرفت.

مهمترین مساله ای که باید در راه اندازی این شبکه در نظر گرفته شود و این قاعده ای است که در تاسیس هر شبکه تلویزیونی صدق می کند، کیفیت تولیدات این شبکه است و اینکه کمیت فدای کیفیت نشود. به صرف اینکه امکانات و ظرفیتهای مادی و فنی تأسیس شبکه‌های تلویزیونی امکان راه اندازی شبکه‌های جدید را فراهم می‌کند، کافی نیست؛ قطعاً تأمین محتوا و غنی کردن درونمایه آنها مهمتر از راه اندازی شبکه است. متاسفانه در کشور ما بسیاری از نو آوری‌ها و خلاقیتها بر مبنای فلسفه «راه بنداز و جا بنداز» صورت می‌گیرد که در دراز مدت نتایج آن برملا خواهد شد؛ این بدین معنی نیست که در همین ابتدای راه منفی بافی کنیم، اما باید در کنار رشد کمی شبکه‌های تلویزیونی به بهبود کیفی آنها نیز توجه داشت.

شبکه‌های تازه تأسیس از حیث موضوع، شبکه‌های تخصصی محسوب می‌شوند که البته دایره این تخصص گرایی آنقدر تنگ و محدود نیست که صرفاً به تعداد یا قشر خاصی از افراد جامعه محدود شود. مثلاً شبکه ورزش اگرچه دارای موضوع تخصصی است، اما ورزش صرفاً به ورزشکاران محدود نشده و علاقه‌مندان و مردم عادی هم بینندگان این شبکه و برنامه‌های آن هستند.

از آن طرف شبکه پویا هم صرفاً به کودکان محدود نیست و تماشای نمایشهای انیمیشنی برای طیفهای بزرگسال هم جذاب است و چه بسا تعدادی از آنها برای گروه سنی بزرگسال تولید شده است.

ضمن اینکه در همین دو طیف نیز سطوح مختلف مخاطبان جای می‌گیرند که هر کدام متناسب با موضوع شبکه نیازهای مختلف خود را دارند. مثلا شبکه ورزش صرفاً نمی تواند به فوتبال بپردازد و اکنون که شبکه مستقلی به نام ورزش راه اندازی شده بهترین فرصت برای توجه به رشته‌های مختلف و علاقه‌مندان همه رشته‌های ورزشی است.

اگرچه مخاطب شناسی در همه شبکه‌های تلویزیونی ضرورت دارد، اما شبکه‌های تازه تاسیس هم به دلیل تخصص گرایی و هم جدید بودن بیشتر نیازمند مطالعات علمی و روشمند در حوزه مخاطب شناسی است. اینکه کدام برنامه برای کدام مخاطب مناسب بوده و چگونه باید برای شبکه‌های تازه تاسیس مخاطب جذب کرد آن‌هم مخاطبان آگاه و هوشمند که آگاهانه دست به انتخاب شبکه‌ها می‌زنند و به تماشای آن می‌نشینند.

در خبر راه اندازی شبکه نسیم آمده بود که  این شبکه قرار است به بازپخش فیلم‌ها و سریال‌های طنزی که پیش از این از تلویزیون پخش شده‌اند، بپردازد. این کار هرچند با توجه به ماهیت و ماموریت هایی که برای شبکه نسیم لحاظ شده تناسب دارد اما نباید به موازی کاری با شبکه های دیگر مثل شبکه تماشا تبدیل شود که در آنجا نیز سریال های طنز سالهای قبل بازبخش شده است. قطعا این رویکرد به تکراری شدن کارکردهایی این شبکه بدل خواهد شد. شبکه نسیم اگر قرار است سرپا بماند و در بلند مدت رضایت مخاطبان خود را جلب کند قطعا باید به سمت تولید برود. تولید مجموعه های نمایشی جدید تا در دام تکرار نیفتد. چه بسا بسترسازی برای تولید طنز دراین شبکه به رشد و شکوفایی استعدادهای طنز نویسی در کشور کمک کرده و به کانونی موثر برای طنز نویسان و طنزپردازان بدل شود. ضمن اینکه طنز انواع مختلفی که دارد که لزوما به کمدی های نمایشی ختم نشده مثلا برنامه‌ای از جنس قند پهلو مسابقه‌ای با محوریت طنز ادبی است که نمونه هایی شبیه به ان می تواند در شبکه نسیم تولید شود یا مثلا کاریکاتور به عنوان نوعی طنز تصویری دستمایه ساخت برنامه قرار بگیرد.

با توجه به شرایط مالی و کمبود بودجه ای که در یکسال گذشته دامن صدا و سیما را گرفته و شبکه های تازه تاسیس دیگر هنوز به مرحله شکوفایی و حتی دیده شدن نرسیده اند تاسیس یک شبکه جدید غیر عقلانی به نظر می رسد اما با توجه به محتوی این شبکه و مضمون طنز آن می توان امیدوار بود مخاطبان این شبکه در صورت عملکرد مثبت آن بیش از شبکه های دیگر باشد. شبکهای که قرار است دریچه و روزنه ای به روی خنده باز کند!